İsrail'de Filistinli Partiler Kilit Rolde: 13 Haftalık Koalisyon Maratonu Başladı

İsrail'de 27 Ekim tarihinde yapılan seçimlerin resmi sonuçlarının kesinleşmesiyle birlikte hükümet kurma süreci başladı. Hiçbir siyasi bloğun 120 sandalyeli İsrail Meclisi'nde çoğunluğa ulaşamaması, koalisyon arayışlarını daha da karmaşık bir hale getirdi.

İktidar ve muhalefet blokları arası 5 sandalyelik fark

İsrail Merkez Seçim Komitesi, kesinleşmiş sonuçları Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a sundu. Buna göre, Likud Partisi lideri Başbakan Binyamin Netanyahu'nun öncülüğündeki iktidar bloğu 53 sandalye elde ederken, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot'un liderliğindeki muhalefet bloğu 48 sandalyede kaldı.

Seçimlerden tarihi bir sonuçla çıkan İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Liste ve Raam Partilerinin, Meclis'te toplamda 19 milletvekiliyle temsil edileceği teyit edildi. Bu tablo, hiçbir bloğun tek başına çoğunluğu sağlayamadığını ortaya koyuyor.

Herzog, istişare görüşmelerine başlıyor

Sonuçların resmileşmesinin ardından Cumhurbaşkanı Herzog, Meclise girmeye hak kazanan tüm partilerin yetkilileriyle istişare amaçlı görüşmelere başlıyor. Herzog'un önce küçük partilerin temsilcileriyle buluşacağı, ardından bu görüşmeleri tamamlamasının planlandığı bildirildi.

Görüşmelerde Herzog'un parti temsilcilerine, hükümeti kurma görevinin kime verilmesini istediklerini ve destekledikleri ya da karşı çıktıkları koalisyon seçeneklerini soracağı belirtildi.

Filistinli partilerin kilit pozisyonu belirleyici olacak

İsrail yasalarına göre, seçim sonuçlarının kesinleşmesinin ardından 7 gün içinde Herzog'un, istişareler ışığında bir milletvekiline hükümet kurma yetkisi vermesi gerekiyor.

İktidar bloğu, yetkinin mevcut Başbakan Netanyahu'ya verilmesini talep ederken, muhalefet bloğu ise Eisenkot'un görevlendirilmesini istiyor. Ancak 19 milletvekiliyle Meclis'e giren Filistinli partilerin tavsiye haklarını Eisenkot'tan yana kullanması durumunda, Herzog'un toplam 67 milletvekilinin desteğini alan muhalefet liderine görev vermesi bekleniyor.

13 haftalık zorlu zaman yarışı

Yetkinin verilmesinin ardından hükümet kurma süreci için azami süre tanınacak. Süreç şöyle işleyecek:

• Yetki verilen adaya 28 günlük ilk süre tanınacak; Cumhurbaşkanı bu süreyi 14 günü geçmeyecek şekilde uzatabilecek
• Başarısız olunması halinde Herzog, 3 gün içinde yetkiyi başka bir milletvekiline devredecek
• İkinci adaya 28 gün süre verilecek ve bu süre uzatılamayacak
• İkinci girişimin de başarısızlıkla sonuçlanması durumunda, en az 61 milletvekilinin imzasıyla 21 günlük ek süreç başlayacak
• Herzog, talep gelmesi halinde 2 gün içinde üçüncü bir isme görev verecek ve 14 gün tanıyacak

Eğer tüm bu girişimler sonuç vermezse, İsrail Meclisi'nin feshi ve seçimin yenilenmesi süreci başlayacak. Sürecin toplamda azami 13 haftayı bulması bekleniyor.

Koalisyon pazarlıkları tıkanabilir

Filistinli partiler, Netanyahu hükümetini devirmek için Eisenkot'a destek vermeye hazır olduklarını açıklasalar da, muhalefet liderleri bu konuda katı bir tutum sergiliyor. Eisenkot dahil Avigdor Liberman'ın da içinde bulunduğu muhalefet isimleri, Filistinli partileri dahil etmeden bir hükümet kurulması gerektiğini savunuyor.

Muhalefet içinde Arabların dışarıdan desteğiyle azınlık hükümeti ihtimaline karşı da sesler yükselirken, tüm tarafların birbirleriyle görüşmelerini sürdürdüğü belirtiliyor.

Herzog, erken seçim ihtimalinden kaçınmayı tavsiye ediyor

Cumhurbaşkanı Herzog, seçimler sonrası yaptığı açıklamalarda yeniden seçime gitmenin önüne geçmek için elinden geleni yapacağını söylemişti. İsrail basını ise bu ifadeleri hem iktidar hem muhalefet kanadının bulunabileceği bir birlik hükümetine teşvik olarak yorumlamıştı.

İsrail Demokrasi Enstitüsü de Cumhurbaşkanın'ın taraflar arasında anlaşma sağlanması için çözüm önerileri sunabileceğini işaret etti. Tüm bu görüşmeler, 13 haftalık sürenin sonuna kadar yoğun bir koalisyon pazarlığı sürecine sahne olacak.