Boşandığı eşiyle aynı evde yaşayanlara uyarı: Yargıtay milyonları ilgilendiren yetim aylığı kararı verdi

1 Ekim 2008 öncesinde yürürlükte olan eski sosyal güvenlik mevzuatında, boşandığı eşiyle fiilen aynı evde yaşamaya devam eden kişilerin aylığının kesilmesine dair bir hüküm yer almıyordu. Yargıtay, babadan kalma yetim maaşı almak için resmi olarak boşanıp birlikte yaşamayı sürdüren çiftleri ilgilendiren önemli bir emsal karara imza attı.

Yetim maaşı almak amacıyla boşanan kişiler üzerindeki denetim ve incelemeler devam ediyor. Bursa'da yaşayan genç bir kadın, 2001 yılında eşinden boşandı ve 2002 yılında hayatını kaybeden kurum sigortalısı babası üzerinden yetim aylığı almaya başladı.

SGK, kadının eski eşiyle fiilen birlikte yaşadığını tespit ettiği gerekçesiyle 26 Ekim 2008 tarihinde aylığını kesti ve geçmiş ödemeleri borç kaydetti. Genç kadın, bu karar üzerine İş Mahkemesi'ne başvurdu.

2022 yılında SGK'ya yeniden başvuran davacı, ret cevabı alınca bir kez daha İş Mahkemesi'ne müracaat etti. Davada, ret işleminin iptali ve başvuru tarihinden itibaren ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle birlikte tahsil edilmesi talep edildi. SGK ise davacının boşandığı eşiyle birlikte yaşadığını, kurum işleminin doğru olduğunu savunarak davanın reddini istedi.

Mahkeme, genç kadını haklı bularak davanın kabulüne karar verdi. Yetim aylığının 19 Temmuz 2022 tarihli başvuru tarihinden itibaren ödenmeye devam edilmesi ve ödenmeyen her ay için yasal faizle birlikte SGK'dan tahsil edilerek davacıya verilmesi hükmedildi.

SGK istinaf başvurusunda bulundu, ancak Bölge Adliye Mahkemesi başvurunun esastan reddine karar verdi. SGK avukatının temyiz başvurusu üzerine dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'ne taşındı.

Yargıtay, alt mahkemelerin kararını oy birliğiyle bozdu. Kanun metninde boşanmanın amacına dair bir şart koşulmadığını belirten Yüksek Mahkeme, boşanmanın hileli ya da gerçek olup olmadığının araştırılmasının mahkemenin görevi olmadığını vurguladı. Kesinleşmiş boşanma kararı olan eşlerin, 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren her ne sebeple olursa olsun eylemli olarak birlikte yaşamaları halinde aylıklarının kesildiğini hatırlattı.

Yüksek Mahkeme, yerel mahkemenin kararını eksik inceleme olarak değerlendirerek şu değerlendirmelerde bulundu:

• Polisin yaptığı yüzeysel araştırma ve birkaç tanık beyanıyla karar verilmesi yeterli bulunmadı
• Davacı kadının ve eski eşin nüfus adres kayıtlarının resmi olarak getirilmesi istendi
• Her iki adreste kimlerin yaşadığı, kolluk kuvvetleri vasıtasıyla adrese gidilerek yerinde tespit edilmesi talep edildi
• Adreslerde yaşayanların doğrudan gözlemlenebilmesi adına mahalle muhtarı, komşular, kapıcı ve bina yöneticisi gibi bağımsız kişilerin tanık sıfatıyla dinlenmesine karar verildi